រតនគិរី៖ ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងពង្រឹងសិទ្ធិកាន់កាប់ដីធ្លី និងអភិរក្សវប្បធម៌ជនជាតិដើមភាគតិច អាជ្ញាធរកម្ពុជាបានសម្រេចចុះបញ្ជីដីធ្លីជាលក្ខណៈសមូហភាពជូនដល់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច "គ្រឹង" នៅក្នុងតំបន់ដាច់ស្រយាលនៃខេត្តរតនគិរី ដែលជាជំហានដ៏សំខាន់មួយស្របតាមបទដ្ឋានសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ។
រដ្ឋបាលខេត្តរតនគិរី តាមរយៈមន្ទីររៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម សំណង់ និងសុរិយោដី បានបញ្ជាក់ថា ក្បាលដីលេខ ០១៦ ដែលមានទំហំសរុប ១០.០១៦៩ហិកតា ស្ថិតក្នុងភូមិអុីន ឃុំតាឡាវ ស្រុកអណ្ដូងមាស ត្រូវបានចុះបញ្ជីជាកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់។ ការផ្ដល់ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិសមូហភាពនេះ គឺជាខែលការពារផ្លូវច្បាប់ដ៏រឹងមាំ ប្រឆាំងនឹងការរំលោភបំពានដីធ្លី និងការទន្ទ្រានខុសច្បាប់ពីខាងក្រៅ។
យោងតាមបទដ្ឋានបច្ចេកទេសសុរិយោដី និងច្បាប់ភូមិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដីសហគមន៍នេះត្រូវបានគ្រប់គ្រងក្រោមយុត្តាធិការរបស់ក្រសួងរៀបចំដែនដី។ អ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះគឺ៖
-ការគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់ កាន់កាប់ដោយប្រធានសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចគ្រឹង ភូមិចាន់ ឃុំតាវែងលើ។
-លក្ខណៈសម្បត្តិ ជាកម្មសិទ្ធិសមូហភាព ដែលមានន័យថាដីនេះជារបស់សហគមន៍ទាំងមូល មិនមែនជារបស់បុគ្គលម្នាក់ៗឡើយ ដើម្បីធានានូវនិរន្តរភាពនៃជីវភាព និងទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី។
ការចុះបញ្ជីដីធ្លីជូនជនជាតិដើមភាគតិចក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តែងតែទទួលបានការសាទរពីអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) និងអង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ ព្រោះវាជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីការអនុវត្តតាម សេចក្តីប្រកាសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីសិទ្ធិជនជាតិដើមភាគតិច (UNDRIP)។
ការការពារដីធ្លីដូនតានេះ មិនត្រឹមតែជាការផ្ដល់សិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ចប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាការថែរក្សា "សួតនៃភពផែនដី" តាមរយៈការអភិរក្សព្រៃឈើដែលសហគមន៍ធ្លាប់អាស្រ័យផល។
គួរបញ្ជាក់ថា ការចុះបញ្ជីថ្មីនេះ គឺជាសក្ខីភាពបញ្ជាក់ពីការបន្តយកចិត្តទុកដាក់របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការការពារសិទ្ធិ និងលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច ដោយផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ និងសុវត្ថិភាពពេញលេញលើដីធ្លីដូនតារបស់ពួកគេ៕
ដោយ៖ មឿន ឌីណា (Moeun Dyna)
